Град во Македонија

Пробиштип · Probishtip

Поглед кон Пробиштип

Пробиштип лежи на западната страна на Осоговските Планини, меѓу долината на Злетовска Река и предел обликуван од вулканска геологија. Општината го поврзува збиениот современ град со Злетово, Лесново и расеана група планински и рамничарски села.

Рударството е средишен дел од идентитетот на крајот. Оловно-цинковите наоѓалишта околу Злетово овозможиле и постари ископи и современо рударско стопанство, а блискиот вулкански камен се обработувал во издржливи воденички камења што патувале по балканските трговски патишта. Самиот Пробиштип нагло се проширил во XX век, кога околу рудниците растеле населбите, услугите и индустријата.

Историјата на општината почнува многу пред индустриското рударство. Злетово се споменува во средновековни пишани извори, а Лесновскиот манастир станал значајно верско, книжевно и уметничко средиште. Неговата црква од XIV век, ктиторските портрети и фрескоживописот се наоѓаат во еродираниот лесновски вулкански кратер — една од најособените геолошки средини во земјата.

Денешен Пробиштип е мало општинско средиште што настојува да ја прошири економијата надвор од рударството преку локално претприемаштво, земјоделство, обновлива енергија, култура и природен туризам. Општинската минералошка збирка, Лесновската ликовна колонија, селските традиции и пешачките предели раскажуваат многу поширока приказна од онаа за индустријата.

Пописот од 2021 година изброил 9.760 жители во самиот Пробиштип и 13.417 во пошироката општина; надвор од градската населба живееле 3.657 лица. Разликата меѓу градското средиште и околните заедници е важна и за македонската демографска статистика и за разбирањето на секојдневниот живот во крајот.

Накратко

Општина
Општина Пробиштип
Население во градот
9.760
Население во општината
13.417
Година на попис
2021
Површина на општината
325,22 км²
Надморска височина
560 м
Приближно патно растојание од Скопје
107 км
Поштенски број
2210
Клима
Преодна континентална клима: потопла и посува во Злетовската Котлина, а посвежа и повлажна со искачувањето кон Осогово.
Спортски клубови
ФК Рудар Пробиштип
Култура
Општинската збирка минерали ги толкува невообичаено богатата геологија и рударското наследство на крајот. · Во Лесново се одржува долгогодишна ликовна колонија вдахновена од манастирот и вулканскиот предел. · Злетово и Лесново зачувуваат силни селски, занаетчиски и верски традиции покрај современиот рударски град.
Статистички регион
Источен
Населби
37
Села
36
Структура на населбите
Една градска населба, две приградски населби, една полуградска населба и 33 селски населби според општинската класификација
Преглед на населението
На пописот во 2021 година градот имал 9.760 жители, а општината 13.417; надвор од градската населба живееле 3.657 лица.

Географија

Пробиштип лежи во кратовско-злетовската вулканска и рударска област, во подножјето на Осоговските Планини. Градот зафаќа брановидно висорамнинско земјиште источно од рамнината Овче Поле, а Злетовска Река и нејзините притоки се всекуваат во предел со стари вулкански облици. Оваа геологија ги создала и минералните наоѓалишта врз кои се потпирало локалното стопанство и необичните форми како добро зачуваниот лесновски кратер.

Околината се менува меѓу обработени котлини, пошумени падини, голи карпи и села распоредени долж тесни долини. Таа е посвежа и повисока од вардарските низини, но сепак се отвора кон земјоделскиот простор на источна Северна Македонија. Близината на Штип и Кочани го сместува Пробиштип во источната мрежа на пазарни градови, додека планините и рударските населби му даваат карактер различен од поголемите долински средишта.

Историја

Рударството во злетовскиот крај датира од антиката, кога металните руди веќе привлекувале луѓе во овие ридови. Верската и уметничката историја е исто толку длабока. Лесновскиот манастир, поврзан со пустиножителот Свети Гаврил Лесновски и обновен како значајно монашко средиште во XIV век, зачувал важна архитектура, фрескоживопис и резба. Така, старите села носеле културни и рударски традиции долго пред современ Пробиштип да стане град.

Денешната градска населба брзо се проширила во XX век околу злетовските рудници за олово и цинк и индустријата што ја преработувала нивната руда. За работниците што пристигнувале од околните села биле изградени станови, јавни служби и плански обликувано средиште. Поради тоа Пробиштип е еден од најјасните македонски примери на современ рударски град изграден покрај многу постар културен предел.

Економските промени по распадот на Југославија донеле тешка преобразба, но рударството и натаму е суштински дел од локалниот идентитет. Општинската збирка минерали, пренесена од поранешниот рудник, ја прикажува геолошката разновидност на крајот, а Лесново, вулканскиот кратер и околниот предел ја прошируваат приказната на градот надвор од индустријата.

Целосниот историски текст

Името Пробиштип традиционално се поврзува со средновековниот феудалец Иванко Пробиштиповиќ, за кого се смета дека имал имот во овој крај.

Бидејќи областа е богата со минерални наоѓалишта, населеноста и рударството може да се следат далеку во минатото. Во антиката тука живееле Пајонците. Подоцна Римјаните основале рударски населби, а во следните периоди во крајот се населувале и Македонци, Власи и саксонски рударски заедници познати како Саси.

Историјата на Пробиштип и неговата околина е неразделна од основањето и непрекинатото постоење на Лесновскиот манастир, кој денес се смета за еден од најважните и највредните споменици на културата во Северна Македонија.

Препознатлив по

Занимливости

Познати личности

Села

Манастири во близина

Во оваа збирка се зачувани 0 стари и 5 современи градски фотографии.

Стари фотографии

Фотогалерија

Фотографија од Пробиштип, 1 од 5
Пробиштип · фотографија 1 од 5 · Извор
Фотографија од Пробиштип, 2 од 5
Пробиштип · фотографија 2 од 5 · Извор
Фотографија од Пробиштип, 3 од 5
Пробиштип · фотографија 3 од 5 · Извор
Фотографија од Пробиштип, 4 од 5
Пробиштип · фотографија 4 од 5 · Извор
Фотографија од Пробиштип, 5 од 5
Пробиштип · фотографија 5 од 5 · Извор

Извори за профилот

Најди град